{"id":898,"date":"2022-04-01T09:17:33","date_gmt":"2022-04-01T09:17:33","guid":{"rendered":"http:\/\/stmbus.pl\/?p=898"},"modified":"2022-04-01T09:17:33","modified_gmt":"2022-04-01T09:17:33","slug":"autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/","title":{"rendered":"Autobusy elektryczne &#8211; cz. 2: Eksploatacja taboru"},"content":{"rendered":"<div>\n<div class=\"reader-article-content reader-article-content--content-blocks\" dir=\"ltr\">\n<h3 class=\"reader-text-block__heading2\"><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/h3>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">W cz\u0119\u015bci pierwszej niniejszej serii artyku\u0142\u00f3w by\u0142a mowa o\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/feed\/update\/urn:li:ugcPost:6911677454944247809?updateEntityUrn=urn%3Ali%3Afs_updateV2%3A%28urn%3Ali%3AugcPost%3A6911677454944247809%2CFEED_DETAIL%2CEMPTY%2CDEFAULT%2Cfalse%29\">ewolucji konstrukcyjnej taboru<\/a>, czas wi\u0119c spojrze\u0107 na kwesti\u0119 eksploatacji miejskiego autobusu pasa\u017cerskiego.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Komunikacja miejska jak ka\u017cda z bran\u017c generuje specjalistyczne poj\u0119cia, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wa\u017cne sk\u0142adowe i parametry us\u0142ugi, zar\u00f3wno w kwestiach przewozowych jak i\u00a0technicznych. Dla zrozumienia \u015bwiata transportu publicznego koniecznym stanie si\u0119 zaznajomienie z wybranymi definicjami.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Nast\u0119pnie na przyk\u0142adzie niewielkiej gminy wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego posiadaj\u0105cej oko\u0142o 20 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w przedstawiona zostanie r\u00f3wnie\u017c analiza zakupu pojazd\u00f3w do obs\u0142ugi zada\u0144 przewozowych.<\/p>\n<h3 class=\"reader-text-block__heading2\"><strong>Rozdzia\u0142 I \u2013 Podstawowe definicje<\/strong><\/h3>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Siatka po\u0142\u0105cze\u0144 &#8211;<\/strong>\u00a0Poj\u0119cie to dla zobrazowania mo\u017cna kojarzy\u0107 z map\u0105, na kt\u00f3rej rozrysowane s\u0105 wszystkie po\u0142\u0105czenia. Wida\u0107 na niej najdalej wysuni\u0119te punkty, do kt\u00f3rych dociera komunikacja, ale i r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wne ci\u0105gi, na kt\u00f3rych grupuj\u0105 i pokrywaj\u0105 si\u0119 trasy linii.<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--resize\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember588\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C5612AQHSKn2MoflmzQ\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579889440?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=U_nDkdZ_SkYPPeon-d8QyT-m-NXL2rz95GOILKZvaQk\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Zadania przewozowe, brygady &#8211;\u00a0<\/strong>jest to nic innego jak realizacja widocznych przez pasa\u017cera na rozk\u0142adzie jazdy kurs\u00f3w (przejazd z przystanku pocz\u0105tkowego do ko\u0144cowego). Kursy danej linii s\u0105 zgrupowane w tak zwane brygady, kt\u00f3re s\u0105 zbiorem kurs\u00f3w do realizacji przez dany pojazd. Brygada ma sw\u00f3j numer i jest przypisana do danej linii np. 1\/01 (linia numer jeden na brygadzie pierwszej). Ka\u017cda z brygad posiada r\u00f3wnie\u017c znacznik wyznaczaj\u0105cy rodzaj zmiany: porannej (1\/01A), popo\u0142udniowej (1\/01B), ca\u0142odziennej (1\/01AB), nocnej (1\/01C). Nale\u017cy doprecyzowa\u0107 znaczenie brygady 1\/01AB. Jest to brygada ca\u0142odzienna, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest wsparcie danej linii w okresie wzmo\u017conych potok\u00f3w pasa\u017cerskich, najcz\u0119\u015bciej mi\u0119dzy godzinami 7-20. Jest ona obs\u0142ugiwana przez jednego kierowc\u0119.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Brygady i \u0142\u0105czenia &#8211;<\/strong>\u00a0dana brygada np. linii 1\/01A mo\u017ce realizowa\u0107 zadania przewozowe w\u00a0ramach \u0142\u0105czenia brygad r\u00f3wnie\u017c na innych liniach. Sytuacja ta wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej, gdy grupa linii kursuje z ma\u0142ymi cz\u0119stotliwo\u015bciami lub tylko w szczytach przewozowych (porannych, popo\u0142udniowych) i jeden pojazd realizuje zadania na przemian.<\/p>\n<h3 class=\"reader-text-block__heading2\"><strong>Rozdzia\u0142 II &#8211; Powierzenie oraz przetarg na \u015bwiadczenie us\u0142ug transportu<\/strong><\/h3>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Na jakiej podstawie wykonywane s\u0105 kursy w rozk\u0142adzie jazdy? Istniej\u0105 dwa modele wykonywania zada\u0144 przewozowych na okre\u015blonym terenie np. miasta, gminy. Mo\u017ce by\u0107 to:<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0forma powierzenia transportu,<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">b)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0forma otwartego przetargu na \u015bwiadczenie us\u0142ug transportu zbiorowego.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Forma powierzenia ma charakter zlecenia sp\u00f3\u0142ce nale\u017c\u0105cej do samorz\u0105du terytorialnego z\u00a0wolnej r\u0119ki zada\u0144 przewozowych. Ustalany jest jednocze\u015bnie spos\u00f3b rozliczenia w postaci rekompensaty za poniesione koszty, kt\u00f3re powinny uwzgl\u0119dnia\u0107:<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0koszty w wyniku realizacji kontraktu,<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">b)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0wp\u0142ywy wygenerowane na sieci przewozowej,<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">c)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0przychody taryfowe,<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">d)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0zysk zleceniobiorcy.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">R\u00f3wnie\u017c w tym modelu w przypadku wi\u0119kszych przedsi\u0119biorstw dochodzi do ustalenia stawki za wzkm (wozokilometr) dla poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w taboru (autobus, tramwaj oraz w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci). Liczba wozokilometr\u00f3w (ilo\u015bci kilometr\u00f3w pracy na linii, najcz\u0119\u015bciej bez kilometr\u00f3w pustych tj. dojazdowych) jest nast\u0119pnie pomno\u017cona przez stawk\u0119 jednostkow\u0105, wyra\u017con\u0105 w z\u0142otych.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Forma otwartego przetargu na \u015bwiadczenie us\u0142ug transportu, jak sama nazwa wskazuje, dopuszcza otwart\u0105 konkurencj\u0119, w oparciu o wystawione do post\u0119powania zadania przewozowe. Spos\u00f3b rozliczenia opiera na si\u0119 na wykonanych wozokilometrach. W zale\u017cno\u015bci od organizatora komunikacji przetarg mo\u017ce by\u0107 rozpisany na konkretne linie lub ich pakiet, tak\u017ce w danej lokalizacji (wa\u017cne zw\u0142aszcza w przypadku du\u017cych aglomeracji) lub ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w danego typu z ilo\u015bci\u0105 wzkm do wykonania rocznie, z mo\u017cliwymi wahaniami +\/-. Forma ta jest znana zw\u0142aszcza w du\u017cych miastach i aglomeracjach, oraz w przypadku, gdy miejscy operatorzy\/przewo\u017anicy nie s\u0105 w stanie realizowa\u0107 samodzielnie zada\u0144.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Przewo\u017anik oraz operator transportu<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Je\u015bli ju\u017c mowa o operatorach, przewo\u017anikach oraz organizatorach komunikacji, nale\u017cy si\u0119 par\u0119 s\u0142\u00f3w wyja\u015bnienia. O tyle ile organizator komunikacji to poj\u0119cie, kt\u00f3re ka\u017cdy z\u00a0czytelnik\u00f3w niejako pod\u015bwiadomie \u201eczuje\u201d i rozumie poprzez wyznaczon\u0105 kom\u00f3rk\u0119 w\u00a0strukturach np. gminy\/miasta, lub wyodr\u0119bnion\u0105 jednostk\u0119 stworzon\u0105 do zarzadzania transportem, o tyle dostrze\u017cenie r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy przewo\u017anikiem a operatorem, mo\u017ce by\u0107 trudniejsze. Przewo\u017anik pe\u0142ni zar\u00f3wno funkcj\u0119 przewozow\u0105 jak i organizacyjn\u0105, czyli dla przyk\u0142adu ustala siatk\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144, jednocze\u015bnie wykonuj\u0105c przewozy. Operator dzia\u0142a na zlecenie organizatora i co do zasady jest odpowiedzialny jedynie za wykonywanie przewoz\u00f3w (w niekt\u00f3rych przypadkach r\u00f3wnie\u017c na zlecenie zamawiaj\u0105cego wykonuje zadania dodatkowe np. dystrybucja bilet\u00f3w okresowych).<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--resize\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember589\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQEBvIj2Nu_qpw\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579315084?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=pmeUATwRurelVsNx-surC2XzxnqgtGY05E5_b8weXMU\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Je\u015bli ju\u017c by\u0142a mowa o przewozach, nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o kwestiach technicznych \u2013 strefa wzajemnego przenikania si\u0119 temat\u00f3w jest tutaj du\u017ca, st\u0105d tak wa\u017cny jest szeroki kontekst techniczno-organizacyjny.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Zaplecze techniczne, organizacja i modele<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Operatorzy lub przewo\u017anicy w komunikacjach miejskich w prawie 100% przypadk\u00f3w korzystaj\u0105 z warsztat\u00f3w w\u0142asnych. Oznacza to, i\u017c samodzielnie organizuj\u0105 zaplecze jak i\u00a0niezb\u0119dn\u0105 kadr\u0119 do wykonywania bie\u017c\u0105cych napraw. Oczywi\u015bcie du\u017co firm podpiera si\u0119 serwisami zewn\u0119trznymi, gdy ilo\u015b\u0107 prac lub ich zakres\/skomplikowanie to uzasadnia np. silniki, skrzynie bieg\u00f3w, mosty nap\u0119dowe, du\u017ce naprawy powypadkowe.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Coraz popularniejszym rozwi\u0105zaniem zw\u0142aszcza w przypadku du\u017cych firm staje si\u0119 korzystanie z kontrakt\u00f3w serwisowych b\u0119d\u0105cych sk\u0142adow\u0105 umowy dostawy nowych pojazd\u00f3w. Og\u00f3lne za\u0142o\u017cenia tej formy utrzymania technicznego sprowadzaj\u0105 si\u0119 do serwisowania pojazd\u00f3w w siedzibie zamawiaj\u0105cego przez autoryzowany serwis producenta pojazdu. W czynno\u015bciach tych zawarte s\u0105 r\u00f3wnie\u017c koszty obs\u0142ug technicznych po okre\u015blonym przebiegu.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Koszt organizacji i prowadzenia w\u0142asnego zaplecza technicznego nadal jest opcj\u0105 ta\u0144sz\u0105 ni\u017c korzystanie z\u00a0kontraktu serwisowego. Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107, i\u017c niedob\u00f3r wyspecjalizowanej kadry (serwisant\u00f3w, mechanik\u00f3w) b\u0119dzie przybiera\u0142 na sile, a\u00a0wymagania kompetencyjne stawiane wobec kadr warsztatowych przez zlecaj\u0105cych us\u0142ug\u0119 oraz jej odbiorc\u00f3w ko\u0144cowych b\u0119d\u0105 coraz wy\u017csze. Oczekiwanie niezawodno\u015bci w pe\u0142nym zakresie czasowym realizacji umowy b\u0119dzie w najbli\u017cszym czasie intensyfikowane.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Dzi\u0119ki zastosowaniu tej metody utrzymania technicznego pojazdu, u\u017cytkownik jest w stanie w \u0142atwy spos\u00f3b niejako zapanowa\u0107 nad kwesti\u0105 gotowo\u015bci i wykorzystania floty.\u00a0<strong>Gotowo\u015b\u0107\u00a0<\/strong>autobusu komunikacji miejskiej wyra\u017cona w procentach to czas, w kt\u00f3rym pojazd jest zdolny technicznie wykonywa\u0107 zadania przewozowe. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 modeli przewiduje, i\u017c za maksymalizacj\u0119 tego wska\u017anika jest odpowiedzialne zaplecze techniczne, jego organizacja, kultura techniczna i zasoby. W przypadku autobus\u00f3w komunikacji miejskiej dodatkowym wa\u017cnym czynnikiem jest odpowiednio skonfigurowany do warunk\u00f3w pracy pojazd oraz zastosowane technologie, (o czym w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u oraz kolejny cz\u0119\u015bciach). Zasadniczo powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia maksymalnej gotowo\u015bci pojazd\u00f3w, nie da si\u0119 jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 100%, gdy\u017c to oznacza\u0142oby, \u017ce pojazdy nie podlegaj\u0105 przegl\u0105dom ani remontom!<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Poj\u0119ciem nierozerwalnie zwi\u0105zanym z gotowo\u015bci\u0105 jest wska\u017anik\u00a0<strong>wykorzystania<\/strong>. Wykorzystanie jest to procentowy stosunek ilo\u015bci pojazd\u00f3w wykonuj\u0105cych zadanie przewozowe w danym typie dnia (roboczy, sobota, \u015bwi\u0119to) do sumarycznej ilo\u015bci pojazd\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych realizacji danego zadania.<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--bleed\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember590\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQFzEA456qaTXw\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579344959?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=N6vQkPL-GwoIoE_bomMAzsaryD_KKL3Vn_et53oL9Wg\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">W tym miejscu nale\u017cy wskaza\u0107, i\u017c cz\u0119sto dany typ taboru o r\u00f3\u017cnych pojemno\u015bciach pasa\u017cerskich, wyposa\u017ceniu czy roczniku produkcji jest niezast\u0119powalny. Dochodzi do sytuacji na pierwszy rzut oka niezrozumia\u0142ej, gdy mimo dost\u0119pnych pojazd\u00f3w tej samej pojemno\u015bci lub wi\u0119kszych nie jest mo\u017cliwa realizacja zada\u0144 przewozowych z powodu obwarowa\u0144 umownych i kar wynikaj\u0105cych z realizacji przewoz\u00f3w pojazdami niezgodnymi.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Dla przyk\u0142adu w\u0142adze opisywanej gminy obs\u0142ugiwanej przez miejskiego przewo\u017anika, w umowie z\u00a0miastem zawar\u0142y zapisy o minimalnym wieku pojazd\u00f3w i alternatywnych \u017ar\u00f3d\u0142ach zasilania. Dosz\u0142o wi\u0119c do sytuacji, gdy brak realizacji zadania przewozowego by\u0142 dla operatora bardziej korzystny ni\u017c realizacja pojazdem niezgodnym z\u00a0umow\u0105 &#8211; ze wzgl\u0119du na kary umowne. Zawi\u0142o\u015bci transportu publicznego w pigu\u0142ce&#8230;<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Wykorzystanie i gotowo\u015b\u0107, jako parametry techniczne<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107, i\u017c autobus, niezale\u017cnie od pe\u0142nionej funkcji jest pojazdem u\u017cytkowym. Pe\u0142ni funkcj\u0119 przewozu os\u00f3b \u2013 zarobkow\u0105, jest wi\u0119c jedynie narz\u0119dziem pracy. Jego budowa, konstrukcja i eksploatacja ma powodowa\u0107 minimalizacj\u0119 nak\u0142ad\u00f3w obs\u0142ugowych w celu maksymalizacji zysk\u00f3w rozumianych poprzez gotowo\u015b\u0107 do realizacji zada\u0144.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Jak ju\u017c zosta\u0142o powiedziane, \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z gotowo\u015bci\u0105 jest wykorzystanie taboru. Gotowo\u015b\u0107 to wska\u017anik, kt\u00f3rego maksymalizacj\u0105 \u017cywo zainteresowany jest producent pojazdu na kontrakcie serwisowym, ale i dzia\u0142 techniczny w standardowym modelu. Wykorzystanie stoi niejako w opozycji i wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na wska\u017anik gotowo\u015bci, lecz to w\u0142a\u015bnie nim najbardziej zainteresowany jest nim operator\/przewo\u017anik\/dzia\u0142 przewoz\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Cz\u0119ste planowane przegl\u0105dy, prace regeneracyjne i remonty obni\u017caj\u0105 wska\u017anik wykorzystania taboru: autobusy &#8222;stoj\u0105 w warsztacie zamiast zarabia\u0107&#8221;. Je\u017celi jednak nie po\u015bwi\u0119cimy dostatecznej ilo\u015bci czasu na prewencj\u0119, mo\u017cemy tego s\u0142ono po\u017ca\u0142owa\u0107, gdy autobusy zaczn\u0105 podlega\u0107 awariom, co doprowadzi do zapa\u015bci wska\u017anika gotowo\u015bci, a co za tym idzie r\u00f3wnie\u017c wykorzystania, gdy\u017c ten ostatni nigdy nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy od pierwszego.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Wska\u017aniki te nale\u017cy te\u017c rozpatrywa\u0107 wsp\u00f3lnie wewn\u0105trz grup pojazdowych, poniewa\u017c bardzo cz\u0119sto pojazdy z danej grupy s\u0105 niezast\u0119powalne przez inne. Pojazdy przegubowe nie mog\u0105 by\u0107 zast\u0105pione standardowymi 12 metrowymi\u00a0np. ze wzgl\u0119du na zapisy umowy prywatnego operatora i\u00a0kontraktu. Analizuj\u0105c przyk\u0142ad:<\/p>\n<ul>\n<li>Ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w: 50 sztuk autobus\u00f3w o d\u0142ugo\u015bci 18 metr\u00f3w;<\/li>\n<li>Ilo\u015b\u0107 zada\u0144 do wykonania: 48;<\/li>\n<li>Ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w rezerwowych: 2 sztuki;<\/li>\n<li>Planowane wykorzystanie: 96%;<\/li>\n<li>Planowana gotowo\u015b\u0107: warto\u015b\u0107 zmienna i zale\u017cna od stanu technicznego pojazd\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Analizuj\u0105c podany przyk\u0142ad mo\u017cna w pozycj\u0119 gotowo\u015b\u0107 podstawi\u0107 warto\u015b\u0107 96-100% (nie mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza od wykorzystania), lecz b\u0119d\u0105 to niepe\u0142ne dane, wska\u017anik ten jest mo\u017cliwy* do realizacji wy\u0142\u0105cznie w przypadku:<\/p>\n<ul>\n<li>Sprawnego zaplecza technicznego;<\/li>\n<li>Taboru o sprawdzonej konstrukcji;<\/li>\n<li>Wieku pojazd\u00f3w z zakresu 1-4 lat;<\/li>\n<li>Rodzaju zada\u0144, jakie wykonuj\u0105 pojazdy \u2013 stosunek prac ca\u0142odziennych do szczytowych.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><em>* Nie zak\u0142adamy, i\u017c pojazdy s\u0105 dopuszczane do ruchu z usterkami powoduj\u0105cymi obni\u017cenie, jako\u015bci us\u0142ugi niezgodnie ze standardem lub zagra\u017caj\u0105cych bezpiecze\u0144stwu.<\/em><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">W praktyce za\u0142o\u017cenie wykorzystania na poziomie wi\u0119kszym ni\u017c 90-92% powoduje, i\u017c \u015bwiadomie rezygnujemy:<\/p>\n<ul>\n<li>Po\u017c\u0105danej gotowo\u015bci o warto\u015bci powy\u017cej 96%;<\/li>\n<li>Sprawno\u015bci technicznej pojazd\u00f3w;<\/li>\n<li>Terminowych i zgodnych ze sztuk\u0105 obs\u0142ug technicznych.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Gotowo\u015b\u0107 i wykorzystanie, jako parametry ekonomiczne<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Parametry gotowo\u015bci i wykorzystania mo\u017cna wi\u0119c rozpatrywa\u0107 dwojako. W poprzednim rozdziale om\u00f3wiona zosta\u0142a zale\u017cno\u015b\u0107 techniczna. Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107 o r\u00f3wnie wa\u017cnej sferze ekonomicznej.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Standardowy pojazd typu MAXI (12 metrowy) z silnikiem Diesla to koszt oko\u0142o 800 tys. z\u0142otych netto. Ten sam typ pojazdu z nap\u0119dem elektrycznym to koszt ju\u017c oko\u0142o 2 mln. Z\u0142otych.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Koszt zakupu pojazdu to wa\u017cna sk\u0142adowa stawki za wozokilometr, p\u0142aconej miejskiemu lub prywatnemu przewo\u017anikowi z kasy samorz\u0105du terytorialnego. Dla przyk\u0142adu dla 10 letniego kontraktu przy rocznych przebiegach rz\u0119du 70-80 tysi\u0119cy km, to ponad 1 z\u0142 do stawki. Gdy skr\u00f3cimy czas realizacji kontraktu oraz ilo\u015b\u0107 kilometr\u00f3w rocznie o po\u0142ow\u0119, warto\u015b\u0107 wzro\u015bnie 4 krotnie!<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">R\u00f3\u017cnicami ekonomicznymi przy zakupie pojazdu bateryjnego s\u0105 wi\u0119c:<\/p>\n<ul>\n<li>Wi\u0119ksza stawka za wozokilometr;<\/li>\n<li>Wi\u0119kszy koszt zakupu pojazdu;<\/li>\n<li>Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w niezb\u0119dnych do wykonania tego samego zadania.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">St\u0105d wynika \u017ce na obecny moment i w ci\u0105gu najbli\u017cszych lat, nie b\u0119dzie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, i\u017c pojazdy diesla i elektryczne b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 traktowane\u00a0w stosunku 1 do 1 je\u015bli idzie o ich eksploatacj\u0119.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Zadajmy pytanie czy urz\u0119dnicy lub firmy transportowe wykorzystuj\u0105c jednocze\u015bnie przyznane \u015brodki na zakup ekologicznych pojazd\u00f3w bior\u0105 pod uwag\u0119 konieczno\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia dotacji na funkcjonowanie operacyjne transportu?<\/p>\n<h3 class=\"reader-text-block__heading2\"><strong>Rozdzia\u0142 III &#8211; Zakup pojazdu komunikacji miejskiej<\/strong><\/h3>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Zakup pojazd\u00f3w komunikacji miejskiej mo\u017cna z zasady podzieli\u0107 na cztery g\u0142\u00f3wne formy zale\u017cne od celu i\u00a0formalnych regu\u0142:<\/p>\n<ul>\n<li>Zakup w formie przetargu \u2013 zgodnie z ustawa o zam\u00f3wieniach publicznych (p.z.p);<\/li>\n<li>Z wolnej r\u0119ki \u2013 dla firm prywatnych;<\/li>\n<li>W celu realizacji kontraktu \u2013 wygranego post\u0119powania przetargowego, zawartej umowy;<\/li>\n<li>Odnowy floty \u2013 cyklicznej wymiany w zwi\u0105zku z zast\u0105pieniem wys\u0142u\u017conych pojazd\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Oczywi\u015bcie du\u017co mniej skomplikowanym rozwi\u0105zaniem jest zakup bez konieczno\u015bci organizowania przetargu, co dotyczy g\u0142\u00f3wnie prywatnych operator\u00f3w transportu.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Powr\u00f3\u0107my jednak do przyk\u0142adu niewielkiej Ma\u0142opolskiej gminy, chc\u0105cej zakupi\u0107 pojazdy do obs\u0142ugi zada\u0144 przewozowych, w ramach otrzymanego rz\u0105dowego dofinansowania.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Posiadane zasoby i realizowane zadania jako baza okre\u015blenia potrzeb zakupowych<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Wspomniany ju\u017c operator posiada w swoim parku maszynowym 17 autobus\u00f3w w tym:<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--full-width\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember591\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQHE_x8rbGDRXw\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648638467032?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=oMy_OPoJJSRXzhjhnggwFJHH4hN_ozUzXLI1evoLHIw\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<ul>\n<li>\u00a0\u015aredni wiek pojazd\u00f3w klasy MINI to: 17 lat<\/li>\n<li>\u015aredni przebieg pojazd\u00f3w: ponad 1 mln. kilometr\u00f3w<\/li>\n<li>Wykorzystanie pojazd\u00f3w w ruchu liniowym wynosi: 83 %<\/li>\n<li>Operator obs\u0142uguje 9 linii komunikacyjnych na terenie miasta, gminy oraz na podstawie um\u00f3w z gminami o\u015bciennymi.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Bardzo dobrej, jako\u015bci zaplecze techniczne operatora tzn. zar\u00f3wno nowoczesna hala warsztatowa, pe\u0142ne wyposa\u017cenie do diagnostyki oraz naprawy \u0142\u0105cznie ze stacj\u0105 diagnostyczn\u0105 oraz kadra techniczna. Wszystko to pozwala na utrzymanie w dobrej kondycji posiadanych pojazd\u00f3w. Mimo wysokiego wska\u017anika \u015bredniego wieku pojazd\u00f3w i przebiegu w kilometrach, zadania przewozowe s\u0105 realizowane z nisk\u0105\u00a0<strong>wadliwo\u015bci\u0105\u00a0<\/strong>(ilo\u015bci\u0105 straconych kurs\u00f3w w wyniku awarii).<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Analiza siatki po\u0142\u0105cze\u0144 i wykonywanych dotychczas zada\u0144 przewozowych przy pomocy 12\u00a0pojazd\u00f3w klasy M3, o\u00a0pojemno\u015bci w wi\u0119kszo\u015bci nie przekraczaj\u0105cej 30 os\u00f3b, o \u015brednim wieku powy\u017cej 10 lat i przebiegu powy\u017cej 1 mln km wskaza\u0142a na konieczno\u015b\u0107 odnowienia floty. Charakter przewoz\u00f3w odbywaj\u0105cych si\u0119 w gminie jest \u0142\u0105czony: miasto plus tereny gminy, co powoduje, i\u017c pojazd musi spe\u0142nia\u0107 po\u0142\u0105czone funkcj\u0119 autobusu miejskiego i\u00a0podmiejskiego. Musi jednocze\u015bnie posiada\u0107 udogodnienia dla os\u00f3b o ograniczonej sprawno\u015bci ruchowej, miejsce dla w\u00f3zka inwalidzkiego oraz w\u00f3zka dzieci\u0119cego.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Naturalnym wyborem w celu podniesienia jako\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug i obni\u017cenia pracoch\u0142onno\u015bci oraz koszt\u00f3w utrzymania floty, by\u0142a decyzja o zakupie 6 autobus\u00f3w do obs\u0142ugi regularnych linii komunikacyjnych. Po zakupie z taboru zosta\u0142o wycofane 5\u00a0zu\u017cytych egzemplarzy, przez co sumaryczna ilo\u015b\u0107 autobus\u00f3w obs\u0142uguj\u0105cych regularnie linie wzros\u0142a do 13, co obni\u017cy\u0142o wska\u017anik wykorzystania do 77%.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Wyb\u00f3r kategorii pojazdu<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Stabilne potoki pasa\u017cerskie na obs\u0142ugiwanych kierunkach wskazuj\u0105, i\u017c pojazdy MINI (o d\u0142ugo\u015bci od 6-8 metr\u00f3w lub pojemno\u015bci od 30-45 os\u00f3b) spe\u0142ni\u0105 wymagania operatora. Dodatkowym czynnikiem przemawiaj\u0105cym za tym rozwi\u0105zaniem jest rodzaj i klasa dr\u00f3g, po kt\u00f3rej poruszaj\u0105 si\u0119 pojazdy. S\u0105 to w wi\u0119kszo\u015bci w\u0105skie, kr\u0119te i z licznymi wzniesieniami drogi gminne ze s\u0142abo rozwini\u0119t\u0105 infrastruktur\u0105 na przystankach po\u015brednich i ko\u0144cowych. Zdefiniowane powy\u017cej za\u0142o\u017cenia po wybraniu typu pojazdu okre\u015bli\u0142y jednocze\u015bnie tak wa\u017cne aspekty jak:<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--full-width\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember592\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQHZNVcm9F03Nw\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579399207?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=_px9-oQw4uAVcyy2u_tYc60EjYqIW1j2yZlMIr56uAc\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Parametryzacja pojazdu<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Tak zdefiniowane parametry powoduj\u0105, dalsz\u0105 konfiguracj\u0119 w kategoriach:<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--full-width\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember593\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQH4xi669SaRKQ\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579420145?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=lSSB3744xEgFpxMBVzcjlkPiWpRyvKM8j3g20WK_tfk\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">To oczywi\u015bcie tylko wycinek parametr\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna i nale\u017cy dok\u0142adnie konfigurowa\u0107 w\u00a0SWZ (szczeg\u00f3\u0142owe warunki zam\u00f3wienia). W\u0142a\u015bnie tutaj wskazane parametry definiuj\u0105 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 pojazdu zar\u00f3wno dla pasa\u017cer\u00f3w jak i dla kierowc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>System informacji pasa\u017cerskiej<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Ewolucja wyposa\u017cenia pojazd\u00f3w komunikacji miejskiej na przestrzeni ostatniej dekady spowodowa\u0142a, i\u017c pojazdy przypominaj\u0105 dzi\u015b je\u017cd\u017c\u0105ce ca\u0142oroczne choinki. Przy konfigurowaniu pojazdu oraz planowaniu bud\u017cetu, nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o systemie informacji pasa\u017cerskiej. Pojazdy MINI, o kt\u00f3rych mowa, ze wzgl\u0119du na gabaryty s\u0105 wyposa\u017cane w podstawowe elementy jak:<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Przednia tablic\u0119 kierunkow\u0105 zabudowan\u0105 w specjalnym \u015bwietliku nad szyb\u0105 czo\u0142ow\u0105;<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Tablic\u0119 boczn\u0105 i tyln\u0105 oraz opcjonalnie wewn\u0119trzn\u0105;<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0System monitoringu;<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Automat biletowy pozostaje opcj\u0105 \u2013 ze wzgl\u0119du na miejsce i charakter przewoz\u00f3w tych pojazd\u00f3w nie jest cz\u0119stym wyposa\u017ceniem.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">U\u017cyteczny system monitoringu mo\u017ce by\u0107 przedmiotem sporej szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci SWZ gdzie okre\u015blone zostan\u0105 parametry kamer, ilo\u015b\u0107 dysk\u00f3w oraz ich pojemno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Ze wzgl\u0119du na problemy z p\u00f3\u0142przewodnikami oraz \u0142a\u0144cuchem dostaw system informacji pasa\u017cerskiej dla autobusu MINI mo\u017ce stanowi\u0107 koszt nawet 50 tys. z\u0142 netto (ponad 1\/10 podstawowej ceny pojazdu).<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Potwierdzenie parametr\u00f3w na rynku<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c wy\u017cej wymienione parametry musz\u0105 by\u0107 oparte na realnych rozwi\u0105zaniach i\u00a0technologiach, kt\u00f3re oferuje rynek tj. producenci pojazd\u00f3w oraz ich poddostawcy. We wskazanym przypadku na rynku dost\u0119pne s\u0105 produkty firm zabudowuj\u0105cych nadwozia znanych producent\u00f3w jak: Man, Iveco czy Mercedes. \u015awietnym przyk\u0142adem dobrego rozpoznania rynku przez zakupem jest informacja, i\u017c Mercedes na rok 2022 zdecydowa\u0142 si\u0119 o wycofaniu z oferty silnik\u00f3w o pojemno\u015bci 2200 cm^3 i 3000 cm^3, oraz wprowadzi\u0142 automatyczn\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w o 9 prze\u0142o\u017ceniach (zamiast dotychczasowych 7). R\u00f3wnie\u017c analizuj\u0105c ofert\u0119 danego producenta trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 fakt, i\u017c producenci stawiaj\u0105 na odmienne konstrukcje, co przek\u0142ada si\u0119 na kluczowe wymiary zewn\u0119trzne i no\u015bno\u015b\u0107 pojazdu, co w konsekwencji okre\u015bla maksymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 miejsc pasa\u017cerskich. Tego typu dylematy s\u0105 bardzo powszechne w przypadku autobus\u00f3w MINI i MIDI (og\u00f3lnie do 9\u00a0metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci).<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Autobusy oraz zabudowy<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Uwidacznia si\u0119 tu znany od dawna i dalej aktualny sp\u00f3r o kwestie przerabiania i zabudowy konstrukcji pojazd\u00f3w posadowionych na ramie, nieb\u0119d\u0105cych bazowo autobusami. Problem ten nie dotyczy pojazd\u00f3w standardowych o metra\u017cach od oko\u0142o 8-9 metr\u00f3w w g\u00f3r\u0119, gdzie konstrukcja oparta na kratownicy jest zaprojektowana i\u00a0wykonana z przeznaczeniem na autobus.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Istotnym elementem gry konkurencyjnej w\u015br\u00f3d producent\u00f3w autobus\u00f3w jest kwestia posiadania w\u0142asnego silnika spalinowego. W wyniku wieloletniej eksploatacji pojazd\u00f3w mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c ujednolicenie producenta podwozia i silnika korzystnie wp\u0142ywa na eksploatacj\u0119 taboru. Jest to temat na osobny wpis, kt\u00f3ry musia\u0142by r\u00f3wnie\u017c przedstawi\u0107 zar\u00f3wno histori\u0119 jak i przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra rysuje si\u0119 bardzo ciekawie. Tylko zarysowuj\u0105c temat nale\u017cy wspomnie\u0107, i\u017c wraz z wej\u015bciem \u2013 prawdopodobnie w roku 2025 normy spalin Euro7, dostawc\u0105 silnik\u00f3w \u015bredniej pojemno\u015bci do pojazd\u00f3w u\u017cytkowych (pojemno\u015b\u0107 ok. 7000 cm^3) dla koncernu Daimler b\u0119dzie \u015bwiatowy lider w tej kategorii, Cummins.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Warunki serwisu i gwarancji<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Kolejnym niezmiernie wa\u017cnym elementem umowy na dostaw\u0119 pojazd\u00f3w jest za\u0142\u0105cznik \u201ewarunki serwisu i\u00a0gwarancji\u201d. To w\u0142a\u015bnie gwarancja i parametry techniczne po zmianie prawa zam\u00f3wie\u0144 publicznych stanowi\u0105 40% wagi oceny oferty w post\u0119powaniu przetargowym. Najcz\u0119\u015bciej ocenianymi parametrami s\u0105:<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--full-width\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember594\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQGUELMcBZjk-Q\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579446918?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=srZuXl7kiW_0G-GqlscvGdJuNOv-9HeJmt0oRwf-b9k\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Wspomniane warunki serwisu i gwarancji okre\u015blaj\u0105 istotne w przebiegu procesu utrzymania pojazdu elementy takie jak:<\/p>\n<div class=\"reader-image-block reader-image-block--full-width\">\n<div class=\"ivm-image-view-model   \">\n<div class=\"ivm-view-attr__img-wrapper ivm-view-attr__img-wrapper--use-img-tag display-flex\n\n    \"><img decoding=\"async\" id=\"ember595\" class=\"ivm-view-attr__img--centered reader-image-block__img lazy-image ember-view\" src=\"https:\/\/media-exp1.licdn.com\/dms\/image\/C4E12AQHnKswj2-Yf5Q\/article-inline_image-shrink_1500_2232\/0\/1648579459907?e=1654128000&amp;v=beta&amp;t=vNOZbUjT-Uui6Kkqw7wt51LQvj8fm5CMCo9W-4gwzQM\" alt=\"Brak alternatywnego tekstu dla tego zdj\u0119cia\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong>Bud\u017cet<\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Mo\u017ce by\u0107 to sporym zaskoczeniem, i\u017c dopiero pod koniec procesu konfiguracji pojazdu zostaje wprowadzone has\u0142o bud\u017cetu, gdy\u017c zazwyczaj najpierw uchwala si\u0119 bud\u017cet a\u00a0nast\u0119pnie wpasowuje we\u017a zam\u00f3wienie.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Takie podej\u015bcie jest z gruntu nieefektywne, gdy\u017c przymierzanie si\u0119 do zakupu pojazd\u00f3w powinno zaczyna\u0107 si\u0119 od:<\/p>\n<ol>\n<li>analizy potrzeb przewozowych,<\/li>\n<li>okre\u015blenia wska\u017anika wykorzystania taboru,<\/li>\n<li>doboru rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych,<\/li>\n<li>doboru wyposa\u017cenia pojazdu,<\/li>\n<li>analizie dost\u0119pnych modeli pojazd\u00f3w, spe\u0142niaj\u0105cych kryteria,<\/li>\n<li>szacunkowi cenowemu nakre\u015blonych wariant\u00f3w<\/li>\n<li>okre\u015bleniu bud\u017cetu na inwestycj\u0119.<\/li>\n<\/ol>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">|Innymi s\u0142owy &#8211; wszystko odwrotnie.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Tymczasem sytuacja z ustalonym z g\u00f3ry bud\u017cetem komplikuje si\u0119, gdy jest on wynikiem otrzymanego wsparcia (np. ze \u015brodk\u00f3w unijnych) na zasadach sztywnych, do kt\u00f3rych nale\u017cy \u015bci\u015ble dopasowa\u0107 realizowane zam\u00f3wienie np. pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci pojazd\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy zakupi\u0107.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Dobrym przyk\u0142adem niew\u0142a\u015bciwych za\u0142o\u017ce\u0144 s\u0105 przetargi, w kt\u00f3rych zamawiaj\u0105cy dysponuje bud\u017cetem poni\u017cej rynkowej wyceny oraz jednocze\u015bnie okre\u015bla kr\u00f3tki termin realizacji zam\u00f3wienia (4-6 miesi\u0119cy). Wycena rynkowa przez\u00a0<span class=\"tvm__text--legacy-publishing-emphasis\">zamawiaj\u0105cego<\/span>\u00a0jest wymaganym dzia\u0142aniem przed dokonaniem publikacji przetargu, w kt\u00f3rym potencjalni oferenci otrzymaj\u0105 pro\u015bb\u0119 o\u00a0szacunkow\u0105 wycen\u0119 przedmiotu zam\u00f3wienia o wybranych parametrach. Jednak cz\u0119sto zapomina si\u0119 o wykonaniu wst\u0119pnych prac analitycznych i procedura zam\u00f3wienia ogranicza si\u0119 do og\u0142oszenia bud\u017cetu i oczekiwania na oferty z rynku. Ten brak znajomo\u015bci reali\u00f3w (wynikaj\u0105cy z nieprzeprowadzenia szczeg\u00f3\u0142owych analiz) prowadzi do sytuacji w\u00a0kt\u00f3rej przetargi bardzo cz\u0119sto s\u0105 uniewa\u017cniane w wyniku cen zaproponowanych przez oferent\u00f3w, kt\u00f3re znacznie przewy\u017cszaj\u0105 przypisany bud\u017cet.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\"><strong><span class=\"tvm__text--legacy-publishing-emphasis\">Innymi s\u0142owy to bud\u017cet powinien si\u0119 dostosowywa\u0107 do wymaga\u0144 eksploatacyjnych a\u00a0nie na odwr\u00f3t.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Wracaj\u0105c do om\u00f3wionego przyk\u0142adu, koszt jednego autobusu o kt\u00f3rym by\u0142a tu mowa to kwota z przedzia\u0142u 550-600 tys. z\u0142.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Koszt zakupu sze\u015bciu pojazd\u00f3w wyni\u00f3s\u0142 wi\u0119c od 3 300 tys. z\u0142 do 3 600 tys. z\u0142<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Wybiegaj\u0105c nieco w przysz\u0142o\u015b\u0107, warto w tym miejscu doda\u0107, i\u017c elektryczny odpowiednik, czyli Solaris Urbino 8,9 ELECTRIC, to koszt oko\u0142o 1 800 tys. z\u0142. Sze\u015b\u0107 sztuk kosztowa\u0142oby wi\u0119c oko\u0142o 10 800 tys. z\u0142.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Autobus elektryczny jest wi\u0119c du\u017co dro\u017csz\u0105 inwestycj\u0105 z punku widzenia CAPEXu. Jak wygl\u0105da OPEX nakre\u015blimy w kolejnych cz\u0119\u015bciach.<\/p>\n<h3 class=\"reader-text-block__heading2\">Podsumowanie<\/h3>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Jak to zosta\u0142o przedstawione w niniejszym artykule, eksploatacja autobusu miejskiego jest zagadnieniem bardzo z\u0142o\u017conym.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Tabor do przewozu ludzi, a szczeg\u00f3lnie jego elektryczny odpowiednik jest bardzo kapita\u0142och\u0142onny i stanowi znaczny wydatek dla lokalnych samorz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re go finansuj\u0105.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Elektromobilno\u015b\u0107 jest jest dla polskiej gospodarki szans\u0105 na wniesienie si\u0119 na wy\u017cszy poziom z\u0142o\u017cono\u015bci. Dla miast elektryczny tabor jest za\u015b szans\u0105 na ciche, bezemisyjne przemieszczanie ludno\u015bci, co znacznie podniesie warunki \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Elektromobilno\u015b\u0107 musi by\u0107 jednak wprowadzana w spos\u00f3b fachowy. Nie wystarczy w\u00a0\u015bwietle jupiter\u00f3w zorganizowa\u0107 &#8222;do\u017cynek&#8221; za publiczne pieni\u0105dze &#8211; trzeba zrozumie\u0107, \u017ce autobus elektryczny b\u0119dzie eksploatowany inaczej od spalinowego, inaczej r\u00f3wnie\u017c roz\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 akcenty, je\u015bli chodzi o koszty utrzymania czy obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105.<\/p>\n<p class=\"reader-text-block__paragraph\">Moi Pa\u0144stwo &#8211; czas na profesjonalizm.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p W cz\u0119\u015bci pierwszej niniejszej serii artyku\u0142\u00f3w by\u0142a mowa o\u00a0ewolucji konstrukcyjnej taboru, czas wi\u0119c spojrze\u0107 na kwesti\u0119 eksploatacji miejskiego autobusu pasa\u017cerskiego. Komunikacja miejska jak ka\u017cda z bran\u017c generuje specjalistyczne poj\u0119cia, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wa\u017cne sk\u0142adowe i parametry us\u0142ugi, zar\u00f3wno w kwestiach przewozowych jak i\u00a0technicznych. Dla zrozumienia \u015bwiata transportu publicznego koniecznym stanie si\u0119 zaznajomienie z wybranymi definicjami. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":899,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[225,3],"tags":[47,233,149,256,217,260,138,124,257,258,259],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wst\u0119p W cz\u0119\u015bci pierwszej niniejszej serii artyku\u0142\u00f3w by\u0142a mowa o\u00a0ewolucji konstrukcyjnej taboru, czas wi\u0119c spojrze\u0107 na kwesti\u0119 eksploatacji miejskiego autobusu pasa\u017cerskiego. Komunikacja miejska jak ka\u017cda z bran\u017c generuje specjalistyczne poj\u0119cia, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wa\u017cne sk\u0142adowe i parametry us\u0142ugi, zar\u00f3wno w kwestiach przewozowych jak i\u00a0technicznych. Dla zrozumienia \u015bwiata transportu publicznego koniecznym stanie si\u0119 zaznajomienie z wybranymi definicjami. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STM Safety Technology Management\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-01T09:17:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/stmbus.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1648579344959.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1386\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"780\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Szymon\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Szymon\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/stmbus.pl\/\",\"name\":\"stmbus.pl Safety Technology Management\",\"description\":\"Bezpiecze\u0144stwo, technologia i zarz\u0105dzanie w transporcie.\",\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/stmbus.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\",\"url\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\",\"name\":\"Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-04-01T09:17:33+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-01T09:17:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"http:\/\/stmbus.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Autobusy elektryczne &#8211; cz. 2: Eksploatacja taboru\"}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\"},\"author\":{\"name\":\"Szymon\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338\"},\"headline\":\"Autobusy elektryczne &#8211; cz. 2: Eksploatacja taboru\",\"datePublished\":\"2022-04-01T09:17:33+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-01T09:17:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/\"},\"wordCount\":3658,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338\"},\"keywords\":[\"autobus\",\"autobus_elektryczny\",\"autobus_miejski\",\"brygada\",\"elektromobilno\u015b\u0107\",\"gotowo\u015b\u0107\",\"operator\",\"przetarg\",\"rozk\u0142ad_jazdy\",\"siatka_po\u0142\u0105cze\u0144\",\"wykorzystanie\"],\"articleSection\":[\"Elektromobilno\u015b\u0107\",\"Technologia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#respond\"]}]},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338\",\"name\":\"Szymon\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/1.gravatar.com\/avatar\/a504aff765b125c34a2de6ddaa56746d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/1.gravatar.com\/avatar\/a504aff765b125c34a2de6ddaa56746d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Szymon\"},\"logo\":{\"@id\":\"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management","og_description":"Wst\u0119p W cz\u0119\u015bci pierwszej niniejszej serii artyku\u0142\u00f3w by\u0142a mowa o\u00a0ewolucji konstrukcyjnej taboru, czas wi\u0119c spojrze\u0107 na kwesti\u0119 eksploatacji miejskiego autobusu pasa\u017cerskiego. Komunikacja miejska jak ka\u017cda z bran\u017c generuje specjalistyczne poj\u0119cia, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wa\u017cne sk\u0142adowe i parametry us\u0142ugi, zar\u00f3wno w kwestiach przewozowych jak i\u00a0technicznych. Dla zrozumienia \u015bwiata transportu publicznego koniecznym stanie si\u0119 zaznajomienie z wybranymi definicjami. [&hellip;]","og_url":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/","og_site_name":"STM Safety Technology Management","article_published_time":"2022-04-01T09:17:33+00:00","og_image":[{"width":1386,"height":780,"url":"http:\/\/stmbus.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1648579344959.png","type":"image\/png"}],"author":"Szymon","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Szymon","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#website","url":"http:\/\/stmbus.pl\/","name":"stmbus.pl Safety Technology Management","description":"Bezpiecze\u0144stwo, technologia i zarz\u0105dzanie w transporcie.","publisher":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/stmbus.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/","url":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/","name":"Autobusy elektryczne - cz. 2: Eksploatacja taboru - STM Safety Technology Management","isPartOf":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#website"},"datePublished":"2022-04-01T09:17:33+00:00","dateModified":"2022-04-01T09:17:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"http:\/\/stmbus.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Autobusy elektryczne &#8211; cz. 2: Eksploatacja taboru"}]},{"@type":"Article","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#article","isPartOf":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/"},"author":{"name":"Szymon","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338"},"headline":"Autobusy elektryczne &#8211; cz. 2: Eksploatacja taboru","datePublished":"2022-04-01T09:17:33+00:00","dateModified":"2022-04-01T09:17:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/"},"wordCount":3658,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338"},"keywords":["autobus","autobus_elektryczny","autobus_miejski","brygada","elektromobilno\u015b\u0107","gotowo\u015b\u0107","operator","przetarg","rozk\u0142ad_jazdy","siatka_po\u0142\u0105cze\u0144","wykorzystanie"],"articleSection":["Elektromobilno\u015b\u0107","Technologia"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2022\/04\/01\/autobusy-elektryczne-cz-2-eksploatacja-taboru\/#respond"]}]},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/d062552000a2c91240a7c7acac90f338","name":"Szymon","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"http:\/\/1.gravatar.com\/avatar\/a504aff765b125c34a2de6ddaa56746d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/1.gravatar.com\/avatar\/a504aff765b125c34a2de6ddaa56746d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Szymon"},"logo":{"@id":"http:\/\/stmbus.pl\/#\/schema\/person\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898"}],"collection":[{"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":900,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/898\/revisions\/900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/899"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}