{"id":661,"date":"2021-02-05T07:30:51","date_gmt":"2021-02-05T07:30:51","guid":{"rendered":"http:\/\/stmbus.pl\/?p=661"},"modified":"2021-03-05T17:58:37","modified_gmt":"2021-03-05T17:58:37","slug":"ekologiczne-pojazdy-w-transporcie-publicznym-problemy-techniczne-czy-wszystkich-stac","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stmbus.pl\/index.php\/2021\/02\/05\/ekologiczne-pojazdy-w-transporcie-publicznym-problemy-techniczne-czy-wszystkich-stac\/","title":{"rendered":"Ekologiczne pojazdy w transporcie publicznym – koszty eksploatacji- czy wszystkich sta\u0107?"},"content":{"rendered":"

Witajcie ponownie<\/p>\n

Ekologiczne autobusy<\/h2>\n

Do nie tak ca\u0142kiem dawna nowe autobusy Mercedesa lub MANa na ulicach miast wzbudza\u0142y nieukrywany zachwyt. Powodowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c, i\u017c wszystkie lokalne media wr\u0119cz „zabija\u0142y si\u0119” o lepsze zdj\u0119cie, ciekawostki techniczne. Takim wydarzeniem na ulicach Krakowa w 1996 by\u0142 jelcz 181MB<\/strong>. Linia 105, Pr\u0105dnik Czerwony – Dworzec G\u0142\u00f3wny. Pierwszy przegubowy autobus z fabryki w Jelczu Laskowicach z nisk\u0105 pod\u0142og\u0105, niezawodnym silnikiem Mercedesa. To ,\u017ce by\u0142 to silnik z agregatu pr\u0105dotw\u00f3rczego a autobus ledwo co przeje\u017adzi\u0142 pierwszy dzie\u0144, ko\u0144cz\u0105c z ksi\u0119g\u0105 usterek i rzeczy to poprawy, to ju\u017c historia nieznana<\/strong>. Popularny odkurzacz – przydomek powsta\u0142 z powodu zastosowania ch\u0142odnicy powietrza na tylnym zwisie z prawej strony. Przy ka\u017cdym ruszeniu strumie\u0144 powietrza wznosi\u0142 wszystkie lu\u017ane elementy w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n

Co to ma wsp\u00f3lnego z autobusami ekologicznymi?<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c ma bardzo wiele. To g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d dla kt\u00f3rego zamiast Jelcza nie by\u0142 to MAN lub Mercedes 405. Cena zakupu oraz koszty utrzymania<\/strong>. W dzisiejszych realiach przy pomocy \u015brodk\u00f3w unijnych (do kt\u00f3rych i tak niezb\u0119dny jest wk\u0142ad w\u0142asny) co dla mniejszych miast nadal stanowi problem, sam zakup staje si\u0119 du\u017co bardziej dost\u0119pny. Lecz w\u0142a\u015bnie tutaj pojawia si\u0119 s\u0142ynne Polskie powiedzenie. Nie sztuka kupi\u0107, lecz p\u00f3\u017aniej to utrzyma\u0107!<\/strong><\/p>\n

Kilometry czy roboczogodziny?<\/h2>\n

Jeste\u015bmy przyzwyczajeni do okre\u015blania stanu pojazdu oraz np. konieczno\u015bci wykonania obs\u0142ugi technicznej na podstawie wskaza\u0144 kilometrowych licznika. Niestety kilometry swoje, ale w transporcie miejskim wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 roboczogodziny pracy<\/strong>. Ma\u0142o kto zwraca uwag\u0119, i\u017c autobus miejski wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego czasu pracy sp\u0119dza na wolnych obrotach<\/strong>.<\/p>\n

    \n
  • \u015brednia pr\u0119dko\u015b\u0107 w mie\u015bcie na poziomie 13\/14 km\/h,<\/li>\n
  • liczne zatrzymania – \u015bwiat\u0142a, przystanki,<\/li>\n
  • kongestia.<\/li>\n<\/ul>\n

    Ruch miejski determinuje d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 prac\u0119 jednostki nap\u0119dowej na wolnych obrotach. W tym czasie silnik oraz osprz\u0119t ( mi\u0119dzy innymi czujniki NOX, uk\u0142ad oczyszczania z filtrami, ad blue podgrzewane p\u0142ynem) cz\u0119sto nie pracuj\u0105 w optymalnych warunkach, g\u0142\u00f3wnie temperaturowych.<\/p>\n

      \n
    • niedogrzany silnik<\/strong> – du\u017ca sprawno\u015b\u0107 silnika=ma\u0142a strata ciep\u0142a. Konsekwencj\u0105 staje si\u0119 konieczno\u015b\u0107 stosowania pieca ogrzewania dodatkowego, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cza si\u0119 przy 75 stopniach. Przyk\u0142adowe koszty to \u015brednio 25-30 litr\u00f3w ON na zmian\u0119 10h w przypadku autobusu przegubowego gdy temperatura zewn\u0119trzna to ok. -8 stopni.<\/li>\n
    • du\u017co odbiornik\u00f3w ciep\u0142a<\/strong> – odbieraj\u0105cych ciep\u0142o z p\u0142ynu ch\u0142odz\u0105cego do ogrzania wn\u0119trza zgodnie z wymaganiami zarz\u0105d\u00f3w transportu i preferencjami kierowcy,<\/li>\n
    • zapewnienie odpowiedniej temperatury dla systemu oczyszczania spalin<\/strong> – w zbyt niskiej temperaturze dochodzi mi\u0119dzy innymi do: odk\u0142adania si\u0119 sadzy w uk\u0142adzie wydechowym (oblepia rury, blokowany jest zaw\u00f3r EGR, ulegaj\u0105 zatkaniu kana\u0142y ss\u0105ce g\u0142owicy) przez co niemo\u017cliwa jest recyrkulacja spalin i dopalanie szkodliwych cz\u0105stek zgodnie z norm\u0105 Euro 6. Gdy dojdzie do znacznego zanieczyszczenia sadz\u0105 kana\u0142\u00f3w ss\u0105cych, nie b\u0119dzie mo\u017cliwa regeneracja filtra cz\u0105stek sta\u0142ych. Konieczne stanie si\u0119 zdemontowanie ca\u0142ej „g\u00f3ry silnika” wraz z regeneracj\u0105 g\u0142owicy. Koszt ok. 10-12 tys. z\u0142. Jest to sk\u0142adowa bardzo trudnych warunk\u00f3w eksploatacji, mo\u017cliwych awarii wtryskiwaczy paliwa oraz samej jako\u015bci stosowanego paliwa. Tak czy siak, ju\u017c przy przebiegu ok. 500 000 czyli\u00a0 ok. 20 000 rbh. mo\u017cna liczy\u0107 si\u0119 z tego typu wydatkami. No chyba ,\u017ce zak\u0142adamy, i\u017c odcinamy uk\u0142ad oczyszczania spalin i dalej eksploatujemy pojazd…<\/li>\n<\/ul>\n

      500 000 km. przebiegu = 1 500 000 km.<\/h4>\n

      Analizuj\u0105c wskazania diagnostyki silnik\u00f3w w autobusach miejskich po przebiegu ok. 500 tys. km. stwierdzicie, i\u017c realny przebieg jednostek nap\u0119dowych to nawet ponad 1,5 mln. km.<\/strong> Czemu wi\u0119c dziwicie si\u0119 ,i\u017c po takim przebiegu koniecznym staje si\u0119 zagl\u0105dni\u0119cie do takiego silnika?<\/p>\n

        \n
      • pojawiaj\u0105ce si\u0119\u00a0 nadmierne nieszczelno\u015bci<\/strong> na pier\u015bcieniach t\u0142okowych, zbyt lu\u017ane pier\u015bcienie,<\/li>\n
      • przedmuchy spalin<\/strong> na g\u0142owicy poprzez uszczelk\u0119 lub uszkodzenie samej g\u0142owicy, przedostawanie si\u0119 kompresji do p\u0142ynu ch\u0142odniczego, czy obecno\u015b\u0107 p\u0142ynu ch\u0142odniczego w separatorze oleju,<\/li>\n
      • widoczne po demonta\u017cu g\u00f3rny silnika, braki w honowaniu na tulejach cylindr\u00f3w<\/strong>,<\/li>\n
      • wycieki oleju z uszczelnie\u0144 silnika<\/strong>, poprzez wzrost ci\u015bnienia w bloku w wyniku zatkanej odmy.<\/li>\n<\/ul>\n
        \"\"

        T\u0142ok ( np: Cummins Diesiel aluminiowy, CNG – stalowy)<\/p><\/div>\n

        Nie m\u00f3wmy wi\u0119c, \u017ce silniki i osprz\u0119t s\u0105 s\u0142abej jako\u015bci. Tylko odpowiedzmy sobie sami na pytania, kt\u00f3re wynikaj\u0105 bezpo\u015brednio z naszych dzia\u0142a\u0144.<\/h4>\n
          \n
        • jakiego oleju u\u017cywamy<\/strong> – bior\u0105c pod uwag\u0119 ,i\u017c producenci cz\u0119sto wyd\u0142u\u017caj\u0105 interwa\u0142y wymiany, zobaczmy w jakim jest stanie spuszczany olej po 30,50,60 tys. km. Czy u\u017cywany przez nas olej zostawia du\u017co sta\u0142ych frakcji, odk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w uk\u0142adzie. Stosowany przez nas olej mo\u017ce by\u0107 na szerokiej li\u015bcie dopuszczonych przez producenta, lecz to nie znaczy ,\u017ce je\u015bli kosztuje 12 z\u0142\/l jest taki sam jak ten za 20. Nie bez powodu Iveco w swoich silnikach E6 bez filtra DPF stosuje olej nisko-py\u0142owy. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy olejami pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c na etapie bazy olejowej.<\/li>\n
        • jak wykonujemy za\u0142o\u017cone obs\u0142ugi techniczne<\/strong>, czy s\u0105 zgodne z instrukcj\u0105 producenta, czy polega tylko na „odfajkowaniu” punkt\u00f3w na li\u015bcie. Pytanie czy robimy je na czas, czy ka\u017cda kolejna jest okazj\u0105 do kolejnego przekroczenia o 5 a mo\u017ce 10 tysi\u0119cy. Oczywi\u015bcie niech ka\u017cdy tak\u017ce sam sobie odpowie, jakiej jako\u015bci cz\u0119\u015bci u\u017cywa. Oczywi\u015bcie nikt nie ka\u017ce by na opakowaniu filtra by\u0142 znaczek MB, gdy producentem na 1 monta\u017c jest ten sam producent i tak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017cemy kupi\u0107 20-30% taniej bez utraty jako\u015bci.<\/li>\n
        • czy obs\u0142uga techniczna to tylko wymiana filtr\u00f3w i oleju, czy te\u017c diagnostyka<\/strong>, przejrzenie pojazdu pod k\u0105tem np. wyciek\u00f3w, profilaktyka jak na przyk\u0142ad: czyszczenie element\u00f3w uk\u0142adu oczyszczania spalin: EGR, opcjonalnie grza\u0142ka powietrza do\u0142adowanego, katalizatora z odk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 roztworu mocznika.<\/li>\n<\/ul>\n

          Z\u0142ota zasada kt\u00f3r\u0105 wyznaje to<\/h4>\n

          Zr\u00f3b obs\u0142ug\u0119 tak by autobus by\u0142 na warsztacie tylko na OT<\/strong>. Lepiej zrobi\u0107 auto na warsztacie ni\u017c na mie\u015bcie, gdy na g\u0142ow\u0119 pada deszcz, a obok jad\u0105 70 km\/h samochody.<\/p>\n

          Po co norma spalin?<\/h3>\n

          W procesie spalania ca\u0142kowitego, w\u0119glowodory w paliwie reaguj\u0105 z tlenem, czego efektem jest CO2 i woda. Azot i gazy oboj\u0119tne nie uczestnicz\u0105 w reakcji. Oznacza to, i\u017c w gazach spalinowych znajd\u0105 si\u0119 tlen, dwutlenek w\u0119gla, woda i gazy oboj\u0119tne. W praktyce jednak nie wyst\u0119puje spalanie ca\u0142kowite i azot oraz siarka ulegaj\u0105 reakcji, tworz\u0105c szkodliwe zwi\u0105zki takie jak tlenek w\u0119gla CO, tlenki azotu NOx, niedopalone w\u0119glowodory HC, cz\u0105stki sta\u0142e i siarkowod\u00f3r (H2S).<\/strong> Tlenki azotu s\u0105 szczeg\u00f3lnie szkodliwe dla ludzkiego zdrowia i mog\u0105 prowadzi\u0107 do chor\u00f3b p\u0142uc.
          \nIch emisje s\u0105 \u015bci\u015ble limitowane normami emisji spalin, co wymusza odpowiednie skonstruowanie uk\u0142ad\u00f3w
          \noczyszczania spalin.<\/p>\n

          Norma spalin Euro 6, oraz ewolucja w Euro 6D<\/h3>\n

          Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119, jakie zmiany w ograniczeniu emisji NOX, cz\u0105stek sta\u0142ych czy tlenk\u00f3w w\u0119gla przynios\u0142a norma Euro 6, to skorzystaj z wyszukiwarki. Znajdziesz tam multum informacji, gdy\u017c wprowadzenie tej normy odby\u0142o si\u0119 przy g\u0142o\u015bnym akompaniamencie. Ja postaram si\u0119 skupi\u0107 na tym, w jaki spos\u00f3b to osi\u0105gni\u0119to i z czym to si\u0119 realnie wi\u0105\u017ce w samym poje\u017adzie.<\/p>\n

          Dzi\u015b zupe\u0142nym standardem jest norma spalin Euro 6. W autobusach miejskich w celu zapewniania klasy emisji, poczyniono wiele zmian konstrukcyjnych. Niezb\u0119dne jest mi\u0119dzy innymi zastosowanie: Ad Blue, katalizatora, filtra DPF, zaworu EGR. Opr\u00f3cz cz\u0119\u015bci mechanicznych, istotny wp\u0142yw ma tak\u017ce oprogramowanie sterownika silnika<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu uda\u0142o si\u0119 przej\u015b\u0107 od normy Euro 6 do Euro 6d (obowi\u0105zuje od 1.01.2019).<\/p>\n

          Teraz postaram si\u0119 wam scharakteryzowa\u0107 poszczeg\u00f3lne elementy uk\u0142adu, wymieniaj\u0105c typowe awarie i koszty z tym zwi\u0105zane.<\/p>\n

          \"\"

          Zesp\u00f3\u0142 oczyszczania, ze zdemontowanym filtrem DPF<\/p><\/div>\n

          Pierwszy filtr – filtr DOC.<\/strong><\/h4>\n

          Znany ju\u017c z wcze\u015bniejszych silnik\u00f3w Euro 5, pospolity katalizator oksydacyjny. Zadaniem jego jest neutralizacja zwi\u0105zk\u00f3w tlenku w\u0119gla oraz w\u0119glowodor\u00f3w<\/strong>. Tlenek w\u0119gla, czyli czad ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci toksyczne, ponadto wraz z w\u0119glowodorami mo\u017ce tworzy\u0107 r\u00f3wnie toksyczne aldehydy. To w\u0142a\u015bnie aldehydy s\u0105 odpowiedzialne, za charakterystyczny nieprzyjemny zapach spalin powsta\u0142ych w wyniku pracy silnika o zap\u0142onie samoczynnym. DOC budow\u0105 przypomina tr\u00f3j-funkcyjny reaktor katalityczny znany z samochod\u00f3w osobowych . A wi\u0119c mamy szczeln\u0105 metalow\u0105 obudow\u0119, wewn\u0105trz kt\u00f3rej znajduje si\u0119 ceramiczny wk\u0142ad z licznymi kanalikami pokrytymi zwi\u0105zkami platyny. Op\u00f3r stawiany przez DOC jest znacznie mniejszy ni\u017c w przypadku filtra DPF<\/strong> bowiem kanaliki s\u0105 znacznie kr\u00f3tsze, maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 \u015brednic\u0119 i nie s\u0105 za\u015blepione.<\/p>\n

          Oksydacja, czyli utlenianie jest mo\u017cliwe z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, dzi\u0119ki obecno\u015bci platyny, kt\u00f3ra znacznie obni\u017ca wymagan\u0105 temperatur\u0119 ca\u0142ego procesu, pocz\u0105tek utleniania zaczyna si\u0119 ju\u017c od 200o<\/sup>C, aby przy oko\u0142o 550-600o<\/sup>C osi\u0105gn\u0105\u0107 niemal 90% skuteczno\u015bci w przypadku CO i niekt\u00f3rych w\u0119glowodor\u00f3w (HC). Po drugie, dzi\u0119ki obecno\u015bci du\u017cych ilo\u015bci tlenu w spalinach silnika.<\/p>\n

          \"\"

          Filtr DOC<\/p><\/div>\n

          Podczas stacjonarnej regeneracji filtra, na katalizatorze DOC wyst\u0119puje temperatura ok. 450-500 stopni.<\/p>\n

          Ewentualne uszkodzenia:<\/h3>\n
            \n
          • przedostanie si\u0119 p\u0142ynu ch\u0142odz\u0105cego do uk\u0142adu np. poprzez nieszczeln\u0105 g\u0142owic\u0119 lub uszczelk\u0119 – zaklejenie kanalik\u00f3w oraz p\u0119kni\u0119cia struktury,<\/li>\n
          • zwi\u0119kszenie ci\u015bnienia w uk\u0142adzie spalin – wypchanie wk\u0142adu filtra,<\/li>\n
          • koszt wymiany DOC w przypadku np. silnika Cummins to ok. 7 tys. z\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n

            Kolejny filtr – DPF\u00a0<\/strong><\/h4>\n

            Cylindryczna obudowa wraz z wk\u0142adem zbudowanym na kszta\u0142t plastra miodu. Od wewn\u0105trz zabezpieczony po okr\u0119gu mat\u0105 termiczn\u0105, kt\u00f3ra tak\u017ce dodatkowo t\u0142umi wibracje pojazdu. W por\u00f3wnaniu do katalizatora DOC, posiada on za\u015blepione kana\u0142y kt\u00f3re wymuszaj\u0105 przep\u0142yw spalin i lepsz\u0105 filtracje<\/strong> (odk\u0142adanie si\u0119 cz\u0105stek sta\u0142ych). Poniewa\u017c \u015brednica cz\u0105steczek zanieczyszcze\u0144 jest zazwyczaj wi\u0119ksza ni\u017c 0,09 mikrometra, porowata struktura pokryta w\u0119glikiem krzemu, wy\u0142apuje je niemal w 100%. Dodatkowo \u015bciany kanalik\u00f3w filtra, ich struktura uzupe\u0142niona jest o cz\u0105steczki o katalitycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach \u2013 tlenku glinu, tlenku ceru i platyny. Maj\u0105 one za zadanie zwi\u0105za\u0107 i przereagowa\u0107 jak najwi\u0119cej zwi\u0105zk\u00f3w tlenku azotu, w\u0119glowodor\u00f3w oraz metali. Stopie\u0144 konwersji jest niewielki, jednak nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce nie jest to g\u0142\u00f3wne zadanie filtr\u00f3w. Najwa\u017cniejsze jest akumulowanie i dopalanie sadzy(kt\u00f3ra przekszta\u0142ca si\u0119 w popi\u00f3\u0142) pochodz\u0105cej ze spalin.<\/p>\n

            \"\"

            Uk\u0142ad przep\u0142ywu powietrza. \u015alepe kana\u0142y i filtrowanie zanieczyszcze\u0144<\/p><\/div>\n

            \"\"

            Filtr DPF<\/p><\/div>\n

            \"\"

            Schemat oczyszczania szkodliwych cz\u0105stek w DOC + DPF<\/p><\/div>\n

            Eksploatacja filtra DPF<\/h4>\n

            Tyle s\u0142owem wst\u0119pu. W przypadku filtra DOC\/FAP, tak samo jak w samochodach osobowych jest on w\u0142a\u015bciwie bez obs\u0142ugowy. Nie mo\u017cna tego powiedzie\u0107 o filtrze DPF. Ulokowane na wej\u015bciu i wyj\u015bciu czujniki ci\u015bnienia stale monitoruj\u0105 przep\u0142yw spalin. Warto\u015b\u0107 ci\u015bnienia r\u00f3\u017cnicowego okre\u015bla stopie\u0144 zabrudzenia filtra mierzony w mbar. Warto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnicy decyduje tak\u017ce o tym jakie dopalanie filtra zostanie wdro\u017cone. Aktywne czy pasywne. W ka\u017cdym z tych przypadk\u00f3w potrzebna jest dodatkowa dawka paliwa. Dozowana jest ona w silnikach o wi\u0119kszej pojemno\u015bci skokowej (np. 10,7 MB, L9 Cummins) za pomoc\u0105 osobnego wtryskiwacza. Zalet\u0105 tego rozwi\u0105zania jest nie obci\u0105\u017canie dodatkowo wtryskiwaczy paliwa, kt\u00f3re musz\u0105 znosi\u0107 podwy\u017cszone do nawet 2200 bar\u00f3w ci\u015bnienie wtrysku.<\/p>\n

            Serwis filtra DPF<\/h4>\n

            Mercedes przewiduje wymian\u0119 filtra DPF po przebiegu 120 000 km<\/strong>. Jest to warto\u015b\u0107 optymalna i przy za\u0142o\u017ceniu stosowania fabrycznej regeneracji (w sieci Evobus) jest to gwarancja sukcesu. Numery filtr\u00f3w s\u0105 wprowadzane do systemu, a ich obieg jest \u015bci\u015ble ewidencjonowany. W ten spos\u00f3b otrzymujemy tylko filtry sprawdzone przez producenta pojazd\u00f3w. Niekt\u00f3rzy producenci jak Cummins, stosuj\u0105 zasady przeliczania warto\u015bci kilometrowej na roboczo godziny. Przy \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci ok 13-14 km\/h i rocznych przebiegach ok. 70-80 tys.\u00a0 maksymalny okres u\u017cytkowania wynosi 1,5 roku i wspomniane 120 tys. km.<\/p>\n

            Szko\u0142y regeneracji filtra<\/h4>\n

            S\u0105 r\u00f3\u017cne szko\u0142y regeneracji filtr\u00f3w cz\u0105stek sta\u0142ych. Niezale\u017cnie czy regenerujecie je:<\/p>\n

              \n
            • palnikiem acetylenowym i wydmuchacie powietrzem – spowoduje to przepalenie struktury, sp\u0119kanie kanalik\u00f3w oraz tylko powierzchowne usuni\u0119cie zabrudze\u0144,<\/li>\n
            • poddacie p\u0142ukaniu chemicznemu – usuni\u0119cie zanieczyszcze\u0144 sta\u0142ych i osadzonych na powierzchniach,<\/li>\n
            • skorzystacie z fabrycznej regeneracji lub wyspecjalizowanego zak\u0142adu kt\u00f3ry posiada piec do wypalenia – w ten spos\u00f3b otrzymujemy informacje o wadze usuni\u0119tych zanieczyszcze\u0144 i mo\u017cemy zbada\u0107 warto\u015bci ci\u015bnienia przep\u0142ywu spalin powietrza.<\/li>\n<\/ul>\n

              Pami\u0119tajcie, i\u017c koszt nowego filtra to ok. 5 tys z\u0142, w autobusach przegubowych pomn\u00f3\u017cmy to x2 sztuki. Doliczmy do tego koszty:<\/p>\n

                \n
              • paliwa na aktywn\u0105 regeneracj\u0119<\/strong>, podwy\u017cszone obroty przez ok. 1 h,<\/li>\n
              • zjazdy awaryjne pojazdu<\/strong> gdy zredukuje moc i uniemo\u017cliwi jazd\u0119, straty kurs\u00f3w, kilometry zjazdowe,<\/li>\n
              • czujnik\u00f3w<\/strong> kt\u00f3re uszkodz\u0105 si\u0119 w wyniku zwarcia,<\/li>\n
              • p\u00f3\u017aniejsze koszty regeneracji silnika<\/strong> gdy dojdzie do zatkania sadz\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n

                Wtedy przekalkulujmy co nam si\u0119 bardziej op\u0142aca<\/strong>. M\u00f3wienie, i\u017c pojazdy na M, S lub A s\u0105 wadliwe i co chwil\u0119 \u015bwiec\u0105 si\u0119 b\u0142\u0119dy, czy to nie aby po cz\u0119\u015bci nasza zas\u0142uga i poziomu utrzymania?<\/strong><\/p>\n

                SCR, ad-blue\/DEF, dexotronic<\/h4>\n

                To ju\u017c ostatni wa\u017cny elementu uk\u0142adu oczyszczania spalin. Dowiadujemy si\u0119 najcz\u0119\u015bciej o jej praktycznym istnieniu wtedy gdy:<\/p>\n

                  \n
                • mamy z\u0142\u0105 jako\u015b\u0107 ad blue (nazwa na Europ\u0119) DEF (nawa w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej),<\/li>\n
                • uszkodzona jest pompa ad blue – np. w zwi\u0105zku z przereagowaniem silnie aktywnego ad-blue w po\u0142\u0105czeniu z aluminiowym korpusem – koszt regeneracji ok. 2000 z\u0142 lub jej mechanicznym uszkodzeniu – system bosh (wymiana na now\u0105 za ok. 3 tys. z\u0142)<\/li>\n
                • uszkodzeniu uleg\u0142 wtrysk do uk\u0142adu wydechowego – zamiast rozpylania mg\u0142y, mamy sta\u0142y strumie\u0144 kt\u00f3ry ulega krystalizacji wewn\u0105trz katalizatora.<\/li>\n<\/ul>\n

                  SCR – zasada dzia\u0142ania<\/h4>\n

                  W katalizatorze SCR nast\u0119puje redukcja tlenk\u00f3w azotu do czystego azotu (N2). W tym celu wykorzystywany jest amoniak (NH3), kt\u00f3ry powstaje w wyniku wtrysku wodnego roztworu mocznika AdBlue (32,5% mocznik,
                  \n64,5% woda).<\/p>\n

                  To ju\u017c prawie tyle je\u015bli chodzi o uk\u0142ad oczyszczania spalin<\/h3>\n

                  Jeszcze tylko par\u0119 czujnik\u00f3w:<\/p>\n

                    \n
                  • czujnik tlenk\u00f3w azotu (NOx) za i przed SCR ,<\/li>\n
                  • temperatury spalin przed i za DOC<\/li>\n
                  • ci\u015bnienia spalin przed i za DPF<\/li>\n
                  • temperatury spalin za DPF<\/li>\n
                  • temperatury spalin za SCR<\/li>\n<\/ul>\n

                    Czy czujniki to tylko same warto\u015bci?<\/h3>\n

                    Czujnik tlenk\u00f3w azotu (NOx) dzia\u0142a na zasadzie tak zwanego przewodnika jon\u00f3w tlenu, wed\u0142ug kt\u00f3rej dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c szerokopasmowa sonda lambda(szerokopasmowo\u015b\u0107 jest determinowana przez silnik diesla). Czujnik sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch kom\u00f3r przedzielonych ceramiczn\u0105 powierzchni\u0105 z dodatkiem platyny(ta sama kt\u00f3ra obecna jest w filtrze DPF) – utlenia ona \u015bladowe ilo\u015bci w\u0119glowodor\u00f3w, tlenku w\u0119gla oraz wodoru zawartych w spalinach, kt\u00f3re wnikaj\u0105 do wn\u0119trza czujnika. Dzi\u0119ki temu do drugiej komory docieraj\u0105 jedynie tlenki azotu NOx. S\u0105 one za pomoc\u0105 kolejnej elektrody rozk\u0142adane na NO oraz 02. Wolne jony tleny s\u0105 finalnie eliminowane prawie do zera.<\/p>\n

                    Czujnik oblicza zawarto\u015b\u0107 tlenk\u00f3w azotu w spalinach, na zasadzie niezb\u0119dnego napi\u0119cia (napi\u0119cie Nernsta) generowanego na powierzchni ceramicznej, do eliminacji tlenu(jon\u00f3w tlenu) ze zwi\u0105zk\u00f3w azotu, kt\u00f3re przenikaj\u0105 do wn\u0119trza sondy.<\/strong><\/p>\n

                    W\u0142a\u015bnie dlatego sondy NOx posiadaj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 grza\u0142k\u0119, kt\u00f3ra prowadzi do jak najszybszego rozgrzania czujnika do temperatury ok. 800 stopni. W ten spos\u00f3b mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie wysokiej sprawno\u015bci w badaniu zawarto\u015bci tlen\u00f3w azotu w spalinach. Przek\u0142ada si\u0119 to na czas w kt\u00f3rym po uruchomieniu zimnego sinika spaliny osi\u0105gn\u0105 zak\u0142adana norm\u0119 Euro 6.<\/strong><\/p>\n

                    W Euro 5 to si\u0119 nie dzia\u0142o<\/h2>\n

                    Nie mo\u017cna w \u017caden spos\u00f3b por\u00f3wnywa\u0107 tych pojazd\u00f3w<\/strong>. Norma Euro 6 sprawi\u0142a, i\u017c pojazdy miejskie maj\u0105 granicznie trudne warunki eksploatacji<\/strong>. Silniki oraz ich osprz\u0119t eksploatowany w du\u017cych miastach jest skrajnie wysilony<\/strong>. Nie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 uk\u0142adu wydechowego przy normie Euro 5, kt\u00f3ry natrafia\u0142 jedynie na katalizator SCR wraz z ad-blue. Zak\u0142\u00f3cenie obiegu spalin, op\u00f3r generowany przez 3 fazy filtrowania (DOC, DPF, SCR) przy jednoczesnym dzia\u0142aniu recyrkulacji spalin oraz ci\u0105g\u0142ej walce o dogrzanie tego „towarzystwa”.<\/p>\n

                      \n
                    • Regeneracja filtra kt\u00f3ra kosztuje 1500 z\u0142 za sztuk\u0119 – w zale\u017cno\u015bci od przebiegu,<\/li>\n
                    • czujnik NOx kosztuj\u0105cy 1700 z\u0142 – te newralgiczne w ca\u0142o\u015bci do wymiany w ci\u0105gu max. 3-4 lat,<\/li>\n
                    • EGR za 3000 z\u0142 – je\u015bli z cewk\u0105 na zaworze – w ca\u0142o\u015bci do 3 roku,<\/li>\n
                    • wtryskiwacze paliwa – w kwocie jw,<\/li>\n
                    • ………. i wiele wiele innych.<\/li>\n
                    • by na ko\u0144cu wymieni\u0107 mniejsze, wi\u0119ksze lub ca\u0142o\u015bciowe remonty silnik\u00f3w w wyniku zu\u017cycia, niew\u0142a\u015bciwej eksploatacji, awarii\u00a0 itp.<\/li>\n<\/ul>\n

                      Norma Euro 6 – TAK! Do miasta – NIE!<\/h2>\n

                      Trzeba realnie to powiedzie\u0107. Norma Euro 6 wygl\u0105da pi\u0119knie tylko na papierze<\/strong>. W realnym \u015bwiecie pojazd\u00f3w u\u017cytkowych jakimi s\u0105 autobusy, doprowadzi\u0142y do wywindowania bud\u017cetu na serwisowanie pojazd\u00f3w wzgl\u0119dem normy Euro 5 o 50-60% w g\u00f3r\u0119! Tak\u017ce inne koszty sk\u0142adowe poszybowa\u0142y w g\u00f3r\u0119, jak zu\u017cycie paliwa pojazd\u00f3w o co najmniej 8-10% w g\u00f3r\u0119.<\/strong><\/p>\n

                      Jaki kierunek?<\/h1>\n

                      Dlatego jedynym s\u0142usznym kierunkiem w rozwoju \u015brodk\u00f3w transportu do miast s\u0105:<\/p>\n

                        \n
                      1. Autobusy gazowe<\/strong> – zapewniaj\u0105ce najlepsz\u0105 warto\u015b\u0107 TCO w d\u0142ugoletniej eksploatacji. Tak\u017ce<\/strong> dopiero przy por\u00f3wnaniu realnych koszt\u00f3w i wp\u0142ywu na \u015brodowisko pojazd\u00f3w z norm\u0105 Euro 6! Nie na papierze, nie w idealnych warunkach pomiarowych. Jako element stosunkowo \u0142atwego, szybkiego i nisko kosztowego sposobu wymiany floty.\u00a0<\/strong><\/li>\n
                      2. Autobusy elektryczne – <\/strong>(pomijaj\u0105c obecnie newralgiczny problem baterii kt\u00f3ry wraz z popularyzacj\u0105 pojazd\u00f3w i rozwojem techniki ulegnie rozwi\u0105zaniu) – docelowo wodorowe (zapewniaj\u0105ce dost\u0119pno\u015b\u0107 w realizacji zada\u0144 r\u00f3wn\u0105 pojazdom z dieslem). Jako element planu d\u0142ugoletniej wymiany floty w kontek\u015bcie koszt\u00f3w niezb\u0119dnych do wprowadzenia i realizacji przewoz\u00f3w takimi pojazdami.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                        Co\u015b optymistycznego na koniec<\/h2>\n

                        Pi\u0119kny film pokazuj\u0105cy napraw\u0119 silnika z pojazdu, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do serwisu na w\u0142asnych ko\u0142ach…<\/strong><\/p>\n